Spotkania Chrześcijan Przedsiębiorców

Katecheza ze spotkania 8 listopada 2008 -  Czego chrześcijanin przedsiębiorca może nauczyć się od św. Pawła ?

 Warszawa-Jelonki
październik  2008

Do użytku wewnętrznego

Czego chrześcijanin przedsiębiorca może nauczyć się od św. Pawła ?

n.3.        

Katecheza ks. Wiktora Ojrzyńskiego,  8 listopada 2008, Warszawa-Jelonki

Słuchajmy św. Pawła i uczmy się od niego.   Benedykt XVI, Początek Roku

OR 28 VI,  OR 7-8.2008 s. 26

Dzisiejszy świat potrzebuje Ewangelii (Życie św. Pawła)

OR 10-11.2008, s.47

            Kim był ten Paweł?

               W  wiątyni jerozolimskiej, w obliczu podburzonego tłumu, który chciał go zabić, on sam przedstawił się w tych słowach:

„Ja jestem Żydem urodzonym w Tarsie w Cylicji. Wychowałem się jednak w tym mie cie, u stóp Gamaliela otrzymałem staranne wykształcenie w Prawie ojczystym. Gorliwie służyłem Bogu” (Dz 22, 3).

            Dane biograficzne dotyczące Pawła znajdujemy w Liście do Filemona, w którym mówi o sobie, że jest «stary» (Flm 9: presbtes), oraz w Dziejach Apostolskich, gdzie w momencie ukamienowania Szczepana jest nazwany «młodzieńcem» (7, 58: neanias).

               Oba określenia są oczywiście ogólnikowe, ale zgodnie z rachubą lat starożytnych «młodzieńcem» nazywano człowieka mniej więcej trzydziestoletniego, natomiast «starym» gdy zbliżał się do sześćdziesiątki. Ściśle biorąc, data narodzin Pawła zależy w znacznej mierze od tego, jak datuje się List do Filemona. Tradycyjnie przyjmuje się, że powstał on podczas pobytu w rzymskim więzieniu, w połowie lat sześćdziesiątych.

            Paweł urodziłby się w r. 8, a więc miałby mniej więcej 60 lat, natomiast w chwili ukamienowania Szczepana miałby lat 30. Takie powinno być następstwo wydarzeń w czasie.

            [Nasze obchody Roku św.Pawła oparte są na tej właśnie chronologii. Rok 2008 został wybrany na podstawie założenia, że narodziny miały miejsce mniej więcej w r. 8. ]

            W każdym razie urodził się w Tarsie w Cylicji (por. Dz 22, 3).

            Miasto było administracyjną stolicą regionu, a w r. 51 przed Chr. jego prokonsulem był sam Marek Tuliusz Cyceron, natomiast dziesięć lat później, w 41 r., w Tarsie doszło do pierwszego spotkania Marka Antoniusza z Kleopatrą.

            Będąc Żydem z diaspory, Paweł mówił po grecku chociaż nosił imię pochodzenia łacińskiego, wywodzące się zresztą przez asonans z hebrajskiego Saul/Saulos - i miał obywatelstwo rzymskje (por. Dz 22, 25-28).

                        Mówił, myślał i pisał:  po grecku, aramejsku i hebrajsku.

                        Znał filozofię i literaturę klasyczną.

                        Stał się ekspertem w dziedzinie geografii i nawigacji.

            Tak więc Paweł był człowiekiem z pogranicza trzech różnych kultur - rzymskiej, greckiej i żydowskiej - i być może również z tego względu był gotów na owocną wymianę z całym światem, na pośredniczenie między kulturami, na prawdziwy uniwersalizm.

            W wieku 5 lat znał na pamięć modlitwę Wielkiego Hallelu (Ps 138) oraz Szema (Pwt 6, 4-13).

            W wieku 8 lat odmawiał samodzielnie Psalmy.

            Znał13 artykułów wiary Izraela.

            Gdy miał 12-13 lat, wiek, w którym żydowski chłopiec staje się bar mitzva («synem przykazania»), Paweł opuścił Tars i udał się do Jerozolimy, gdzie kształcił się u stóp rabbiego Gamaliela Starszego, wnuka wielkiego rabbiego Hillela, zgodnie z najsurowszymi normami faryzeizmu, nabierając wielkiej żarliwości dla mojżeszowej Tory (por. Ga 1, 14; Flp 3, 5-6; Dz 22, 3; 23, 6; 26, 5).

            Gamaliel wywarł piętno głębokiej formacji - poznania Pism.

            Dla Pawła Pismo św. było tak ważne, że przed śmiercią prosi o zwoje Pisma Świętego.

            Zawód: szyjący namioty.

            Nauczył się również rzemiosła, być może od swojego ojca i zajmował się «wyrabianiem namiotów» (por. Dz 18, 3: skenopoiós). Chodziło prawdopodobnie o wyrabianie surowej wełny koziej lub lnu na maty bądź namioty (por. Dz 33, 35).

            Na bazie tej głębokiej ortodoksji, którą zdobył w szkole Hillela w Jerozolimie, w nowym ruchu, powołującym się na Jezusa z Nazaretu, widział ryzyko, zagrożenie dla judaistycznej tożsamości, dla prawdziwej ortodoksji ojców.     Wyjaśnia to, dlaczego tak zaciekle «prześladował Kościół Boży», jak trzykrotnie przyznaje w swoich Listach (1 Kor 15, 9; Ga 1, 13; Flp 3, 6).

Choć nie jest łatwo wyobrazić sobie, na czym polegało to prześladowanie, jego postawę w każdym razie cechowała nietolerancja. 

*          Nawrócenie 

Tylko w spotkaniu z Chrystusem rozum otwiera się na prawdę (Nawrócenie św. Pawła)Benedykt XVI 3 września OR 10-11.2008 s. 50

            Jak widać, w tych wszystkich tekstach Paweł nie interpretuje nigdy tego momentu jako nawrócenia. Dlaczego?

            Istnieje wiele hipotez, ale dla mnie powód jest oczywisty. Ten zwrot w jego życiu, ta przemiana całego jego istnienia nie była owocem procesu psychologicznego, dojrzewania albo intelektualnej i moralnej ewolucji, ale pochodzi z zewnątrz: nie była owocem jego myśli, lecz spotkania z Jezusem Chrystusem.

            Właśnie na drodze prowadzącej do Damaszku, na początku trzeciej dekady I w., po okresie, w którym Paweł prześladował Kościół, nastąpił decydujący moment w jego życiu.

Pewne jest, że tam dokonał się przełom, całkowite odwrócenie perspektywy. Nieoczekiwanie zaczął on uważać za «stratę» i «śmieci» to wszystko, co wcześniej stanowiło dla niego najwyższy ideał, niemal rację jego istnienia (por. Flp 3, 7-8).        Cóż się wydarzyło?

            Zmartwychwstały Chrystus ukazuje się jako wspaniała świat­łość i przemawia do Szawła, zmie­nia jego sposób myślenia i samo jego życie.

            Tak więc św. Paweł został przemieniony nie przez jakąś ideę, lecz przez wydarzenie, przez przemożną obecność Zmartwychwstałego, w którą nigdy nie będzie już mógł powątpiewać, bo tak bardzo owo wydarzenie, spotkanie było oczywiste.

Zmieniło ono w sposób zasadniczy życie Pawła. W tym sensie można i trzeba mówić o nawróceniu.

            To spotkanie stanowi rzeczywistą odnowę, która zmieniła wszystkie jego kryteria. Teraz może powiedzieć, że to, co wcześniej było dla niego istotne i zasadnicze, stało się dla niego «śmieciami»; nie jest już «zyskiem», lecz stratą, ponieważ teraz liczy się tylko życie w Chrystusie.

Papież Benedykt XVI w dniu 25 pa dziernika 2006 r. rozpoczął cykl katechez po więconych postaciom pierwotnego Ko cioła. Podczas audiencji ogólnej na Placu  w. Piotra,

               Ojciec  więty przedstawił postać Apostoła Narodów -  w. Pawła:

            Płynie stąd dla nas bardzo ważna nauka: to, co się liczy, to umieszczenie w centrum własnego życia Jezusa Chrystusa tak, aby naszą tożsamo ć wyróżniało w sposób zasadniczy spotkanie, komunia z Chrystusem i z Jego Słowem.

W Jego  wietle wszelka inna wartość jest odzyskana i zarazem oczyszczona z ewentualnego balastu.

            Jakże nie podziwiać takiego człowieka? Jak nie dziękować Panu za to, że dał nam Apostoła tej miary?

Jest oczywiste, że nie byłby on w stanie stawić czoła tak trudnym, a czasem rozpaczliwym sytuacjom, gdyby nie kierował się racją mającą wartość bezwzględną, w obliczu której żadnej granicy nie można było uważać za nie do sforsowania.

*          Na końcu swej drogi powie o sobie: „Zostałem ustanowiony... nauczycielem pogan w wierze i prawdzie” (1 Tm 2, 7; por. 2 Tm 1, 11).

Nauczyciel ludów, apostoł i orędownik Jezusa Chrystusa, tak okre la on siebie, spoglądając wstecz na drogę swego życia.

*          Zapytujemy się nie tylko o to, kim był Paweł?

            Pytamy zwłaszcza: kim jest Paweł? Co mówi do mnie?

            W Li cie do Galatów pozostawił on nam bardzo osobiste wyznanie wiary, w którym otwiera serce przed czytelnikami wszystkich czasów i ukazuje, co było najgłębszą sprężyna jego życia.

„Życie moje jest życiem wiary w Syna Bożego, który umiłował mnie i samego siebie wydał za mnie” (Ga 2, 20).

            Wszystko, co Paweł czyni, wypływa z tego centrum.

            Wielu przedstawia Pawła jako męża walecznego, który potrafi posługiwać się mieczem słowa. W istocie na drodze jego apostolatu nie brakowało dysput. Nie zabiegał on o powierzchowną zgodę.

W pierwszym swoim pi mie, Li cie do Tesaloniczan, sam powiada:

„Odważyli my się... głosić Ewangelię Bożą wam po ród wielkiego utrapienia... Nigdy przecież nie posługiwali my się pochlebstwem w mowie, jak wiecie”

                                                            (1Ts 2, 2.5).

            Lecz tym, co stanowiło dlań najgłębszą motywację, był fakt bycia kochanym przez Jezusa Chrystusa oraz pragnienie przekazania innym tej miłości.

            Chciałbym zakończyć jednym z pó nych słów  w. Pawła, wezwaniem do Tymoteusza z więzienia, w obliczu  mierci.

„We  udział w trudach i przeciwno ciach, znoszonych dla Ewangelii”, mówi apostoł do swojego ucznia (2 Tm 1, 8).

            Zadanie przepowiadania i zapowied  cierpienia za Chrystusa idą nierozerwalnie razem.

Powołanie do bycia nauczycielem narodów jest jednocze nie i w istocie powołaniem do cierpienia w jedno ci z Chrystusem, który odkupił nas przez swoją Mękę.

W  wiecie, w którym kłamstwo jest potężne, za prawdę płaci się cierpieniem.

Kto chce uniknąć cierpienia, trzymać je z daleka od siebie, trzyma z dala od siebie samo życie i jego wielkość; nie może być sługą prawdy, a więc i sługą wiary.

            Nie ma miłości bez cierpienia - bez cierpienia wyrzeczenia się samego siebie, przemiany i oczyszczenia swego ja dla prawdziwej wolności.

Tam, gdzie nie ma niczego, za co warto cierpieć, samo życie traci swą wartość.

Święty Paweł

Sylwetka zawodnika

A. Salas, Paweł z Tarsu. Pierwszy teolog chrze cijaństwa, Edycja  więtego Pawła, Częstochowa 2003, s. 5-14, 19-20.

            Jaki miał temperament?

            Mamy aż nadto danych po temu, by odpowiedzieć bez wahania: choleryczny! W takim razie dlaczego miałaby nas dziwić łatwo ć, z jaką ogarniało go wzburzenie?

            Jakie były główne cnoty Pawła?

            Prawo ć.

            Paweł zawsze postępował w sposób prawy. Początkowo jako judaista akcentujący doskonało ć Prawa i występujący w jego obronie (Dz 9,1n), a następnie jako chrze cijanin niestrudzenie i ofiarnie szerzący Ewangelię (2Kor 11,22-29).      Nigdy nie ugiął się pod ciężarem wymagań, jakie pociągało za sobą całkowite po więcenie się ideałowi, zakładajacemu wierno ć Bogu bez zważania na względy ludzkie (Ga 1,10).

            Wierno ć podjętym zobowiązaniom.

            Całe życie Pawła było przeniknięte oddaniem Bogu. Po spotkaniu ze Zmartwychwstałym u wrót Damaszku dołożył maksymalnych starań, by żyć obecno cia Chrystusa, którego obraz miał głęboko wyryty w sercu (Flp 1,21).

            Na swym ciele za  nosił blizny, widoczne znamię przynależno ci do Chrystusa (Ga 6,17). Pragnął solidaryzować się ze wszystkimi, gdyż tego wymagał wła ciwy mu sposób życia Ewangelią (1Kor 9,2), sposób motywujący go do jedno ci w Chrystusie na równi z Żydami, jak i poganami, lud mi wolnymi i niewolnikami, mężczyznami i kobietami (Ga 3,26-29).

            Powołanie to prowadziło wprost do wyznania: „Żyję więc już nie ja, lecz żyje we mnie Chrystus” (Ga 2,20).

            Wytrwało ć.

            Trudno ci nie odstraszały go nigdy (2Kor 7,5). Zwykł stawiać im czoła, łącząc energię i odwagę z wytrwało cią (Rz 5,3).

Walczył o przyjęcie takich zasad, które zawsze byłyby zgodne z prawda Ewangelii, czyli otwarte na dialog. Z zapałem występował przeciwko tym, którzy starali się odwie ć go od raz powziętego zamysłu (Ga 2,14). Większą czę ć życia po więcił ewangelizowaniu pogan.

            Takimi wła nie cnotami powinien wyróżniać się każdy, kto decyduje się służyć ideałowi. Je li tym ideałem jest życie Chrystusowym orędziem, wtedy logiczną konsekwencją staje się ewangelizowanie.

Z tej perspektywy widziana, postać Pawła wydaje się przykładem możliwym do na ladowania w sytuacjach dnia powszedniego. Jest on wzorem osoby po więcajacej całe swoje życie dziełu budowania Królestwa, w którym panuje miłość, a nie prawo.

*          Posłannictwo

            Paweł zawsze był uważany za „Apostoła Pogan”. Tak było rzeczywi cie. Jednak ów zaszczytny tytuł jest konsekwencją nie tyle jego osobistych decyzji, ile potrzeb dyktowanych konkretną sytuacją.

Przede wszystkim zwrócenie się do pogan wynikało z faktu, że Żydzi nie chcieli go słuchać. Jednocze nie jego postawa umożliwiała mu nawiązanie głębszych relacji ze  wiatem pogan, którzy nie byli związani Prawem.

            Paweł nie był typowym przywódcą tłumów. Dał się poznać raczej jako charyzmatyk, zdolny wywierać wpływ na małe grupy, otwarte na  wiat je otaczający i podejmujące z nim dialog. Orędzie Pawła można było pojąć jedynie na drodze dialogu. *       Apostoł znał dobrze smak porażki.

            Wiedział jednak, że bohaterów kształtują przeciwno ci. Dlatego nieustannie realizował swoje pragnienie obdarzania pogan duchowym orędziem, które daje człowiekowi nowe życie - życie łaski.

Postawa ta cechowała całą jego ewangelizacyjną działalno ć.

            Wskazówki Pawła mogąa pogłębić wiarę człowieka poprzez uzmysławianie mu prawdy o tym, że Bóg nad nim czuwa.

Boża Opatrzno ć zakłada jednak współpracę z człowiekiem. Bóg i człowiek mają tworzyć  cisłą wię , opartąa na nieustannym dialogu, którego fundamentem jest miłość. Do niej to zachęca nas ustawicznie Apostoł.

                                                            Co cenię w św. Pawle, ks. Tomasz Wasilewski SSP

            Dla głoszenia Słowa Bożego Paweł potrafił znosić wszelkie niedogodności, cierpienia i trudy. Umiał dostosować się do środowiska, spotykanych ludzi i niespodziewanych okoliczności. Nie zamykał się w swoim myśleniu, ale był otwarty na innych, wiedząc, że Chrystus chce zbawić wszystkich bez wyjątku.

            Przy tak licznych obowiązkach związanych z głoszeniem Słowa był jednocześnie człowiekiem głębokiej modlitwy.

Jak mówi bł. Jakub Alberione, odpowiedzi na pytanie "dlaczego Święty Paweł jest tak wielki?" trzeba szukać w jego życiu wewnętrznym.

            Apostoł Narodów miał pewną osobistą przestrzeń zarezerwowaną tylko dla Boga, która była nienaruszalna i którą ciągle pielęgnował.

Jego radykalizm w tym względzie stanowi jedną z cech, która mnie w nim najbardziej fascynuje.

            Apostoł,  tak jak każdy zwodnik lub lider, potrzebuje pięciu elementów w swoim biegu:

- pewniej określonej tożsamości

            Pierwszy wymóg do osiągnięcia sukcesu w życiu polega na byciu określonym wobec samego siebie.

Jeśli się nie wyklaruje profilu osobowości, nie będzie można solidnie zbudować życia ani tym bardziej wypełnić misji apostolskiej.

Prawdziwa mądrość opiera się na płaszczyźnie poznania siebie samego.

            Dzięki łasce Bożej jestem tym, kim jestem.          1 Kor 15,10

- globalnej wizji planu Bożego

            Paweł ma władzę, aby przekazać wolę Bożą innym: Bóg chce, aby wsztscy ludzie zostali zbawieni i doszli do poznania prawdy   1 Tm 2,4.

            Będzie działał zawsze zgodnie z tą zasadą, która przekracza wszystkie granice rasowe, czasowe i przestrzenne.

            Wizja niesie ze sobą działanie i odwrotnie. 

- ustalenia celu do osiągnięcia

            To, co sprawia, że człowiek staje się  wykuwającym historię, jest ustalenie przez niego jasnego celu i realizowanie go za pomocą wszystkich swoich sił.

Bez tego określenia będzie zawsze na łasce zmiennych wiatrów doktryn oraz nowinek.

Wizja pozwala mieć zawsze cel na oku, nie zbaczać ani na lewo, ani na prawo.

            Miejmy wzrok utkwiony w Jezusa.   Hbr 12, 2

- motywacji do realizowania określonych rzeczy

            Aby dokonać czegoś transcendentnego, trzeba mieć do tego odpowiednią motywację. Chodzi o wartości, które są zdolne nadać działaniu określony kierunek.

            Dla mnie żyć - to Chrystus   Flp 1, 11

- wytrwałości w trudnościach i porażkach.

            Wytrwałość jest obowiązkową opłatą, jaką trzeba uiścić, aby mieć możliwość osiągnąć wieniec zwycięstwa.

Niekonsekwencja, córka zasady najmniejszego wysiłku, jest jedną z najgroźniejszych plag w naszym hedonictycznym społeczeństwie.

            Paweł jest wtrwały w swojej pracy. Nie zbacza z drogi.

            podążajmy dalej, niezależnie od tego, jak daleko już dotarliśmy.  Flp 3, 16

Sekret Pawła

            ...przekaż zasługującym na wiarę ludziom, którzy też będą zdolni nauczać inny.                                                                                 (2 tm 2,2)

A. Starannie dobierać - tylko ludzi wiernych.

            "Nie poświęcej się bezkrytycznie wszystkim: szukaj i znajduj tych, którzy sa skonstruowani z materiału wybuchowego, aby przekroczyli swoje własne granice."

            Wybierać starannie tych, którzy mają przekazywać orędzie.

Mają byc "ludzmi zasługującymi na wiarę", to znaczy ludźmi wiary, którzy wierzą w moc Słowa Bożego i skuteczność Ewangelii, którzy uznają Jezusa jako swego Pana i Zabwiciela i wytrwali na drodze do świętoći.

B. Przekazać powtarzalne tematy.

            "Tymoteuszu, to, co ja tobie powiedziałem, przekaż innym, aby mogli to podać dalej."

Dać w postaci możliwej do przekazywania to, co inni ze swej strony moga dalej przekazać.

Przekazuj orędzie w tak prosty i klarowny sposób, aby inni mogli je powtórzyć natychmiast, bez konieczności długiego przygotowania intelektualnego i doktrynalnego.

C. Czynnik pomnażania.

            Paweł przekazał Tymoteuszowi to, co sam otrzymał. Tak samo on ma powierzyć to tym, którzy będa zdolni zanieść orędzie jeszcze innym.

            Ewangelizatorem nie jest ten, kto jedynie ewnagelizuje, ale formuje ewangelizatorów.

            Sekret Pawła:

apostołem nie jest ten, kto biega, ale ten, kto sprawia, że biegnie Słowo.

            Aby to osiągnąć, należy formować innych.

Ostatnia modyfikacja: 25 listopada, 2008